ΤΟ ΣΥΝΗΘΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

 ΤΟ ΣΥΝΗΘΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

 

Του Γεωργίου Τσουκαλά*.

 

Αλίμονο! Οι άνθρωποι λες, συνήθισαν στις δύστηνες ημέρες μας την φοβερή ιδέα πως οι πόλεμοι και οι εισβολές τάχατες επιτρέπονται· και ο κόσμος όλος σαν να εθίστηκε στο φρικώδες πρόσωπο των αιματοχυσιών, ώστε το κανιβαλιστικό θέαμα του πολέμου να μην συγκλονίζει τους πολλούς πια, όπως παλιά(1).

Ποια διεθνής κοινότητα επικαλείται πλέον τον μάλλον λησμονημένο κανόνα της απαγόρευσης του πολέμου, του άρθρου 2 παρ. 4 του Χάρτη του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών (1945), που ακόμη ορίζει πως όλα τα κράτη πρέπει να απέχουν στις διεθνείς τους σχέσεις από την απειλή ή την χρήση βίας κατα της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους(2); Ποιος θυμάται, πως μόλις πριν μια γενιά, η ανθρωπότητα είχε κατέβει σε ένα παγκόσμιο συλλαλητήριο κατά της παράνομης εισβολής στο Ιράκ (2003); Μερικοί μάλιστα κυνικά και ανήθικα παριστάνουν τους ρεαλιστές, και διατείνονται πως η απαγόρευση του πολέμου συμβόλισε μόνον μια παγκόσμια τάξη που επιβλήθηκε μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, που έληξε(3). Συνάμα, ανερυθρίαστα διατυμπανίζουν πως ο Άνθρωπος έχει βία έμφυτη και πως ο παγκόσμιος νόμος είναι απλώς μια επιβολή των συμφερόντων του ισχυροτέρου, άσχετων με ιδεαλισμούς και ηθική. Επικίνδυνες ιδέες ξεπροβάλλουν, για προληπτικούς πολέμους, για αλλαγές καθεστώτων μέσω στρατιωτικών επιθέσεων, και υπέρ της έξωθεν βίαιης επιβολής της δημοκρατίας, προκειμένου να μασκαρευτεί η ανομία και να δικαιολογηθούν οι αιματοχυσίες. Μα, αν οι πόλεμοι γίνουν απλή συνήθεια, τότε η ανθρωπότητα θα εισέλθει σε μια φοβερή, έκνομη φάση που όλα τα συλλογικά ειδεχθή εγκλήματα θα διαπράττονται, καθώς τα κράτη χωρίς καν νομιμοφανή προσχήματα θα εισβάλλουν το ένα στο άλλο, σε έναν θανάσιμο αγώνα βίαιης υπεροχής και αιματηρής κατίσχυσης(4). Είτε οι άνθρωποι ξέχασαν πως όλες οι διαφορές τους μπορούν και πρέπει να επιλύονται με ειρηνικό τρόπο, με διαπραγματεύσεις, με καλές υπηρεσίες, με διαμεσολάβηση, με διαιτησία και με προσφυγή στο διεθνές δικαστήριο(5), είτε στις ηγεσίες τους δεν αρέσει πλέον το αποτέλεσμα των ειρηνικών λύσεων, που τους μοιάζει ασύμφορο εν συγκρίσει προς τις επιδιώξεις τους.

Εν τέλει, φαίνεται πως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία (2022) και την πολλαπλή πολεμική ανάφλεξη στην Μέση Ανατολή (2023), οι κοινωνίες έχουν θεωρήσει πως διεξάγεται μια παγκόσμια σύρραξη που έχει θέσει ήδη εκ ποδών κάθε απαγορευτικό του πολέμου κανόνα(6)· πως το όραμα των Ηνωμένων Εθνών έχει ξεθωριάσει πια· πως οι άνθρωποι γλεντούν οι δυστυχείς την απωθημένη παλιανθρωπιά τους, και πως ευρισκόμενοι εκ νέου στο σταυροδρόμι της Αρετής και της Κακίας, οδεύουν τώρα κατ’ ευθείαν προς του Κακού την Σκάλα, πρόθυμοι για άγνωστες, καταλυτικές και ανυπολόγιστες συμφορές, δίχως να συλλογίζονται πως, κατ’ αυτόν τον τρόπο, μπορεί ακόμη, μοιραίοι και άβουλοι, να αυτοκαταστραφούν...

 

Ο Γεώργιος Τσουκαλάς είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω LL.M., D.E.S., απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (2003), με μεταπτυχιακές σπουδές στο Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο στο Πανεπιστήμιο του Νότινγχαμ (LL.M. in Public International Law, University of Nottingham, 2005), και στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λουβαίν (D.E.S. en Droit International et Européen, Université Catholique de Louvain, 2006).

 

 

1.             Ιδέ, Kaldor, Mary (2012), New and Old Wars: Organized Violence in a Global Era, 3η έκδ., Stanford University Press.

2.             Ιδέ, Shaw, Malcolm N. (2021), International Law, 9η έκδ., Cambridge University Press.

3.             Ιδέ, Carr, E. H. (2016), The Twenty Years' Crisis 1919–1939: An Introduction to the Study of International Relations, επανέκδ., Palgrave Macmillan.

4.             Ιδέ, Walzer, Michael (2015), Just and Unjust Wars: A Moral Argument with Historical Illustrations, 5η έκδ., Basic Books.

5.             Ιδέ, Merrills, J. G. (2017), International Dispute Settlement, 6η έκδ., Cambridge University Press.

6.             Ιδέ, Mearsheimer, John J. (2014), The Tragedy of Great Power Politics, αναθεωρημένη έκδ., W. W. Norton & Company.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1.              Carr, E. H. (2016), The Twenty Years' Crisis 1919–1939: An Introduction to the Study of International Relations, Palgrave Macmillan.

2.              Kaldor, Mary (2012), New and Old Wars: Organized Violence in a Global Era, 3η έκδ., Stanford University Press.

3.              Mearsheimer, John J. (2014), The Tragedy of Great Power Politics, Revised Edition, W. W. Norton & Company.

4.              Merrills, J. G. (2017), International Dispute Settlement, 6η έκδ., Cambridge University Press.

5.              Shaw, Malcolm N. (2021), International Law, 9η έκδ., Cambridge University Press.

6.              Walzer, Michael (2015), Just and Unjust Wars: A Moral Argument with Historical Illustrations, 5η έκδ., Basic Books.