Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΚΟΙΝΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΤΗΣ ΜΕΚΚΑΣ»

 Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΚΟΙΝΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΤΗΣ ΜΕΚΚΑΣ»

 

Τοῦ Γεωργίου Τσουκαλᾶ*

 

«Εἰσαγόμενη ἀσφάλεια» ἢ «αὐτοδιαχείριση τῆς ἄμυνας» τῶν λαῶν τῆς Μέσης Ἀνατολῆς; Θὰ συνεχίσουν τὰ σύγχρονα κράτη τῆς Μέσης Ἀνατολῆς νὰ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν ἀλλότρια Δύση γιὰ τὴν ἀσφάλειά τους ἢ μποροῦν νὰ ὀργανώσουν μόνα τοὺς ἕναν ἀνεξάρτητο ἀμυντικὸ πόλο στὴν περιοχή; 

Ἀκριβῶς ὅπως στὶς «Χίλιες καὶ μία Νύχτες», ὁ Ἀλαντὶν βρίσκει τὸ μαγικὸ λυχνάρι, ἐλευθερώνει τὸ τζίνι καὶ ἀποκτᾶ τὸ μαγικὸ χαλί, μὲ τὸ ὁποῖο πετάει ἀδέσμευτος ἀπὸ κάθε ἐξωτερικὴ ἐξάρτηση, ἀναλόγως πρὸς αὐτὸν τὸν ἀραβικὸ μῦθο, αἴφνης, ἕνα νέο θαυμαστὸ ὅραμα περιφερειακῆς ἀμυντικῆς ἀποδέσμευσης πλανᾶται στὴν Μέση Ἀνατολὴ, ἐκεῖνο τοῦ «Συμφώνου Κοινῆς Ἄμυνας τῆς Μέκκας», μιᾶς τριμεροῦς συμφωνίας ποὺ ὑπογράφτηκε μὲ μιὰ λογικὴ σχεδὸν μεσαιωνικῶν θρησκευτικῶν πολέμων στὴν θρυλικὴ Μέκκα, συμβολικὴ φύτρα τοῦ Ἰσλάμ, ἀπὸ τὴν Σαουδικὴ Ἀραβία, τὴν Τουρκία καὶ τὸ Πακιστάν, τὴν 7η Αὐγούστου 2026 (1), (2). Πρόδρομος τοῦ Συμφώνου τῆς Μέκκας στάθηκε ἡ σύναψη τῆς «Στρατηγικῆς Συμφωνίας Ἀμοιβαίας Ἄμυνας» μεταξὺ τῆς Σαουδικῆς Ἀραβίας καὶ τοῦ Πακιστάν, ἑνὸς ἀμυντικοῦ συμφώνου, ποὺ ὑπογράφηκε στὸ Ριὰντ τὴν 17η Σεπτεμβρίου 2025 καὶ προέβλεπε τὴν παροχὴ ἀμυντικῆς συνδρομῆς μεταξὺ τῶν συμβαλλομένων σὲ περίπτωση ἔνοπλης ἐπίθεσης.

Εἶναι ὅμως πράγματι ὁ «Ἄξονας τῆς Μέκκας» ἕνα αὐτοτελὲς ὅραμα μουσουλμανικῆς περιφερειακῆς ἀμυντικῆς ἀπεξάρτησης ἀπὸ τὸν ξένο Ἡγεμόνα ἤ μήπως ἀντιθέτως πρόκειται γιὰ μιὰ μασκαρεμένη συμμαχικὴ πρακτόρευση τῶν συμφερόντων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς μέσῳ τῶν πιστότερων μωαμεθανῶν πληρεξουσίων τους; Μποροῦν νὰ προσχωρήσουν κὶ ἄλλα κράτη στὸ Σύμφωνο τῆς Μέκκας; Πῶς πορεύεται ἡ Ἑλλάδα στὴν κινούμενη ἄμμο τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, μετὰ τὴν σύμπηξη αὐτοῦ τοῦ μουσουλμανικοῦ συμμαχικοῦ ἄξονα (3);

Ἄλλωστε, μία μεγάλη σύρραξη ἐχει ξεσπάσει στὴν Μέση Ἀνατολὴ ἀπὸ τὴν 7η Ὀκτωβρίου 2023, κυρίως ἐπειδὴ τὸ Ἰρὰν δὲν θέλησε τὸ Ἰσραὴλ καὶ οἱ Ἄραβες νὰ συνεταιρισθοῦν οἰκονομικῶς, μὲ τὶς περιώνυμες Συμφωνίες τοῦ Ἀβραάμ. Ἡ σύρραξη αὐτή, μετὰ τὶς ὅποιες νίκες τοῦ Ἰσραὴλ εἰς βάρος τῶν πληρεξουσίων τοῦ Ἰράν, ἔφθασε μὲ τὴν στρατιωτικὴ ἐπέμβαση τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς τὸ ἔτος 2026 πρὸ τῶν θυρῶν (ante portas) τοῦ ἰδίου τοῦ Ἰράν, πλὴν ὅμως τὸ Ἰρὰν κατώρθωσε νὰ ἀποφύγει τὴν ἧττα καὶ τὴν ἀλλαγὴ καθεστῶτος, καὶ νὰ ἀντεπιτεθεῖ. Ἡ ἀμφίρροπη ἔκβαση αὐτῆς τῆς μακρᾶς σύρραξης, εἴτε μὲ νίκη τοῦ Ἰσραὴλ εἴτε μὲ νίκη τοῦ Ἰράν, σίγουρα θὰ μεταβάλλει τὶς καθιερωμένες ἰσορροπίες στὴν Μέση Ἀνατολή, θίγοντας τὰ συμφέροντα τῶν ἄλλων ἀνταγωνιστικῶν τοπικῶν δυνάμεων, κατ’ ἐξοχὴν τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Σαουδικῆς Ἀραβίας ποὺ ἔχουν ἐπίσης ὅραμα ἀνάδειξής τους ὡς περιφερειακῶν παραγόντων στὴν περιοχή. Ἀντιρροπῶντας τὴν ἀνάδειξη εἴτε τοῦ Ἰσραὴλ εἴτε τοῦ Ἰράν ὡς κυρίαρχων περιφερειακῶν δυνάμεων, μετὰ ἀπὸ μιὰ διετία μυστικῶν συνομιλιῶν, ἡ Σαουδικὴ Ἀραβία καὶ ἡ Τουρκία συνέπηξαν μιὰ ἀμυντικὴ συμφωνία, στὴν ὁποία συμμετεῖχε καὶ τὸ Πακιστάν, μιὰ χώρα  ποὺ δὲν ἀνήκει μὲν στὴν Μέση Ἀνατολή, εἶναι ὅμως χώρα σουνιτῶν μουσουλμάνων μὲ πυρηνικὸ ὁπλοστάσιο, τῆς ὁποίας τα συμφέροντα θίγονται, λόγῳ μιᾶς ἱστορικῆς ἀντιπαλότητας πρὸς τὴν Ἰνδία, ἀπὸ τὸ σχέδιο κατασκευῆς ἑνὸς «Οἰκονομικοῦ Διαδρόμου Ἰνδίας, Μέσης Ἀνατολῆς, Εὐρώπης», ποὺ θὰ συνδέσει τὴν Ἰνδία μὲ τὴν Εὐρώπη μὲσῳ τῶν Ἡνωμένων Ἀραβικῶν Ἐμιράτων, τῆς Σαουδικῆς Ἀραβίας, τῆς Ἰορδανίας, τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τῆς Ἑλλάδας. Εὔλογα, οἱ χῶρες ποὺ φιλοδοξοῦν νὰ κατασκευάσουν τὸν «Οἰκονομικὸ Διάδρομο Ἰνδίας, Μέσης Ἀνατολῆς, Εὐρώπης» θεώρησαν τὸ Σύμφωνο τῆς Μέκκας ὡς ἀνταγωνιστικὸ στὰ δικὰ τους σχέδια. Ἄλλωστε, ἡ Ἑλλάδα ἐνοχλεῖται ἀπὸ τὸν πρωταγωνιστικὸ ρόλο τῆς νεο-ὀθωμανικῆς Τουρκίας σὲ αὐτὸν τὸν νέο ἄξονα, μιᾶς πάνοπλης χώρας ποὺ ἤδη ἀπειλεῖ τὸν ἑλληνισμὸ μονίμως μὲ πόλεμο ἐνῷ συνεχίζει νὰ κατέχει παρανόμως τὴν μισὴ Κύπρο γιὰ περισσότερο ἀπὸ μισὸ αἰῶνα. Ἡ ἴδια ἡ Τουρκία ἀντιλαμβάνεται τὸν ἰσλαμικὸ Ἄξονα τῆς Μέκκας ὡς ἐξισορροπιστικὸ πρὸς ἕναν ὑποτιθέμενο ἰουδαιοχριστιανικὸ ἀμυντικὸ ἄξονα μεταξὺ Ἑλλάδας, Κύπρου (4) καὶ Ἰσραὴλ στὴν Ἀνατολικὴ Μεσόγειο, ἀφοῦ ὅπως δήλωσε ὁ ὑπουργὸς ἐξωτερικῶν τῆς Τουρκίας, Χακὰν Φιντὰν, ἐπιχειρῶντας νὰ προσελκύσει τὴν Αἴγυπτο στὸ Σύμφωνο τῆς Μέκκας, ἀπὸ τὸ Ἐλ Ἀλαμέιν κατὰ τὴν ἐπίσκεψή του στὴν Αἴγυπτο τὴν 13η Αὐγούστου 2026,

«Στὴν περιοχὴ ὑπάρχουν ἄλλες συμμαχίες ἐναντίον μας; Ὑπάρχουν! Πρὶν ἐμεῖς συνομολογήσουμε τὴν Συμφωνία της Μέκκας, τὸ Ἰσραήλ, ἡ Ἑλληνοκυπριακὴ Διοίκηση στὴν Κύπρο (σ.σ. Κυπριακὴ Δημοκρατία) καὶ ἡ Ἑλλάδα σχημάτισαν μιὰ συμμαχία ἀσφαλείας, στὴν Μεσόγειο. Ἅπαντες γνωρίζουμε ποιός εἶναι ὁ στόχος αὐτῆς τῆς συμμαχίας. Βορείως στὴν Μεσόγειο εἶναι ἡ Τουρκία καὶ νοτίως ἡ Αἴγυπτος, ἐνῷ συστάθηκε μιὰ συμμαχία ποὺ τράβηξε μιὰ γραμμὴ ἀκριβῶς στὴν μέση τῆς Μεσογείου. Φαίνεται ποιός εἶναι ὁ στόχος καὶ πρὸς τὰ ποῦ ὁδεύει δαύτη ἡ συμμαχία. Ἡ δική μας ὅμως συμμαχία, σὲ ἀντίθεση μὲ ἐκείνους, δὲν στρέφεται ἐναντίον οὐδεμίας χώρας, ἀλλὰ ἀφορᾶ τὴν δημιουργία ἑνὸς πλαισίου συνεργασίας, τὴν ἀνάληψη εὐθύνης καὶ τὴν ἐγκαθίδρυση ἀποτροπῆς».

Στὴν πραγματικότητα, ἡ ἀνωτέρῳ ἀνακριβὴς καὶ διαστρεβλωτικὴ περιγραφὴ τῶν ἑλληνοϊσραηλινῶν πραγμάτων ἀπὸ τὸν Τοῦρκο ὑπουργὸ τῶν ἐξωτερικῶν, ὅπως ἔγινε στὴν Αἴγυπτο, συνιστᾶ παραχάραξη τῆς ἀλήθειας, ἕνα διεθνὲς ψευδολόγημα, καθὼς τέτοιος ἀμυντικὸς ἑλληνοϊσραηλινὸς ἄξονας δὲν ὑφίσταται οὐδαμῶς, πλὴν μιᾶς στρατιωτικῆς συνεργασίας ποὺ ὅμως δὲν συμπεριλαμβάνει ρῆτρες ἀμυντικῆς συνδρομῆς σὲ περίπτωση πολέμου — ἑπομένως ὅπως ἡ Ἑλλάδα καὶ ἡ Κύπρος δὲν συνέδραμαν τὸ Ἰσραὴλ στοὺς τωρινοὺς πολέμους του στὴν Μέση Ἀνατολή, ἀντιστοίχως τὸ Ἰσραὴλ δὲν ὑποχρεοῦται νὰ συνδράμει τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Κύπρο ἐν περιπτώσει μιᾶς μελλοντικῆς ἑλληνοτουρκικῆς σύρραξης. Ἀντιθέτως, τὸ Σύμφωνο τῆς Μέκκας ἐμπεριέχει στοὺς ὅρους του μιὰ ρήτρα ἀμυντικῆς συνδρομῆς, πὼς τὰ συμβαλλόμενα μέρη θὰ βοηθήσουν ἀλλήλοις ἐὰν κάποιο ἐξ αὐτῶν βρεθεῖ σὲ πόλεμο, συγκροτῶντας τοιουτοτρόπως μιὰ ἀμυντικὴ συμμαχία, ὑπερβαίνοντας μιὰ ἁπλῆ καὶ συνήθη διακρατικὴ στρατιωτικὴ συνεργασία, ὅπως τὴν ἑλληνοϊσραηλινή. Ἡ διττὴ ἰδιότητα τῆς Τουρκίας ὡς κράτους μέλους τῆς Βορειοατλαντικῆς Συμμαχίας (ΝΑΤΟ) καὶ τοῦ Συμφώνου τῆς Μέκκας, μπορεῖ νὰ ἐμπλέξει σύμπασα τὴν Βορειοατλαντικὴ Συμμαχία σὲ ἕναν ἀναπάντεχο πόλεμο (5) στὴν περίπτωση ποὺ ἡ Τουρκία συνδράμοντας τὴν Σαουδικὴ Ἀραβία ἤ τὸ Πακιστὰν σχετικὰ μὲ ἐπίθεση ποὺ θὰ δεχθοῦν ἀπὸ ἕνα τρίτο κράτος λόγῳ τῶν συμμαχικῶν της ὑποχρεώσεων δυνάμει τοῦ Συμφώνου τῆς Μέκκας, ὑποστεῖ μὲ τὴν σειρά της καὶ ἡ ἴδια ἐπίθεση στὸ ἔδαφός της, ἐνεργοποιῶντας τὸ ἄρθρο 5 τῆς Συνθήκης τοῦ Βορείου Ἀτλαντικοῦ ποὺ ὁρίζει ὅτι μιὰ ἔνοπλη ἐπίθεση ἐναντίον ἑνὸς κράτους μέλους τῆς Βορειοατλαντικῆς Συμμαχίας θὰ θεωρεῖται ἐπίθεση ἐναντίον ὅλων τῶν κρατῶν μελῶν καὶ ἐνεργοποιεῖ τὴν ὑποχρέωση κάθε κράτους μέλους νὰ σπεύσει πρὸς βοήθειά του. Σάμπως, ὅμως, ἕνα ἀνάλογο ζήτημα δὲν ἐγείρεται καὶ γιὰ τὴν Ἑλλάδα, λόγῳ τῆς συμφωνίας ἀμυντικῆς συνδρομῆς ποὺ τηρεῖ μὲ τὰ Ἡνωμένα Ἀραβικὰ Ἐμιρᾶτα;

Σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρο 15 τῆς Σύμβασης τῆς Βιέννης γιὰ τὸ Δίκαιο τῶν Συνθηκῶν, εἶναι δυνατὴ ἡ προσχώρηση καὶ ἄλλων κρατῶν στὸ Σύμφωνο τῆς Μέκκας, ἐφ’ ὅσον ἡ συγκεκριμένη σύμβαση προβλέπει αὐτὴν τὴν δυνατότητα προσχώρησης, εἶναι δηλαδὴ ἀνοιχτὴ και ὄχι κλειστή. Πάντως, πρὸς ὤρας ἡ Αἴγυπτος φαίνεται ἐφεκτική νὰ ἐνταχθεῖ στὸ Σύμφωνο τῆς Μέκκας, ἄν καὶ ἦταν εὐπρόσδεκτη, μοιάζοντας νὰ συλλογίζεται τὰ δικὰ της συμφέροντα ὡς μουσουλμανικῆς περιφερειακῆς δύναμης στὴν περιοχή καὶ νὰ σταθμίζει τὸν κίνδυνο νὰ ἐπισκιαστεῖ ἀπὸ τὶς ἄλλες χῶρες τοῦ Ἄξονα τῆς Μέκκας, νὰ ζυγίζει τὶς ἐμπορικές της σχέσεις μὲ τὴν Ἰνδία ποὺ ὑπερέχουν ἐκείνων μὲ τὸ Πακιστάν, τὶς ἱστορικὲς σχέσεις της μὲ τὸν ἑλληνισμό ποὺ θὰ κλυδωνιστοῦν, τὶς σχέσεις της μὲ τὰ Ἡνωμένα Ἀραβικὰ Ἐμιρᾶτα, καθὼς καὶ τὶς πολύτιμες ἰσορροπίες της μὲ τὸ συνορεῦον Ἰσραὴλ ποὺ προέκυψαν ἀπὸ παλιότερους πολέμους (6). Ἐν τέλει, τὸ σημερινὸ καθεστὼς τῆς Αἰγύπτου δὲν ἐμφορεῖται ἀπὸ τὴν πανισλαμικὴ ἰδεολογία, παραμένοντας μιὰ ἐκδοχὴ τῶν καθεστώτων τοῦ αἰγυπτιακοῦ ἐθνικισμοῦ, ἐνῷ ἡ προέλευσή του εἶναι ἐκ πολιτικῆς γενετῆς ἀντίθετη στὸ πολιτικὸ ἰσλάμ, καθὼς ὁ πρόεδρος τῆς Αἰγύπτου, στρατηγὸς Ἀμπντὲλ Φατὰχ ἂλ Σίσι, ὡς ἐπὶ κεφαλῆς των αἰγυπτιακῶν ἐνόπλων δυνάμεων, εἶχε ἐκδιώξει κακὴν κακῶς ἀπὸ τὴν ἐξουσία τὸν ἰσλαμιστῆ πρόεδρο Μωάμεθ Μόρσι, μέσῳ στρατιωτικοῦ πραξικοπήματος στὶς 3 Ἰουλίου 2013, ποὺ ξέσπασε μετὰ τὶς παλλαϊκὲς διαμαρτυρίες στὴν Αἴγυπτο κατὰ τῆς τότε ἰσλαμικῆς κυβέρνησης. Ἀντιθέτως, ἀφ’ ἑνὸς τὸ ὑπάρχον καθεστὼς τῆς Τουρκίας πρεσβεύει ἐπισήμως τὸ πολιτικὸ ἰσλάμ, ἔχοντας παλιότερα ὑποστηρίξει στὴν Αἴγυπτο τὴν ἄνοδο στὴν ἐξουσία τῆς Μουσουλμανικῆς Ἀδελφότητας ὑπὸ τὸν Μωάμεθ Μόρσι στὶς 30 Ἰουνίου 2012 ὕστερα ἀπὸ τὴν πτώση τοῦ Χόσνι Μουμπάρακ, ἀφ’ ἑτέρου τὸ βασιλικὸ καθεστὼς τῆς Σαουδικῆς Ἀραβίας ἀνάγεται στὸν ἴδιο τὸν Προφήτη Μωάμεθ ποὺ ἔζησε τὸν 7ο αἰῶνα, καθὼς τὸ λίκνο τοῦ ἰσλὰμ εἶναι ἡ χερσόννησος τῆς Ἀραβίας, μεταξὺ Μέκκας καὶ Μεδίνας. Ἄλλωστε ἕνας καθοριστικὸς λόγος γιὰ τὴν σύναψη τοῦ Συμφώνου τῆς Μέκκας εἶναι ὁ φόβος τινῶν ἐκ τῶν συμβαλλομένων, κυρίως τῆς Σαουδικῆς Ἀραβίας καὶ τῆς Τουρκίας, γιὰ τὴν ἐπέκταση τοῦ πυρὸς τοῦ τωρινοῦ πολέμου στὰ ἐδάφη τους, κίνδυνος ποὺ δὲν φοβίζει πρὸς ὢρας τὴν Αἴγυπτο ἡ ὁποία εἶναι γεωγραφικῶς σὲ ἀσφαλέστερη θέση. Ὅμως, ἀφοῦ ἡ ἴδια ἡ Τουρκία βρέθηκε σὲ αδυναμία νὰ προστατεύσει ἑαυτὴν καὶ τὸ ἔδαφός της ἀπὸ τὶς πυραυλικὲς ἐπιθέσεις τοῦ Ἰρὰν τὸ 2026,  πῶς θὰ μπορέσει νὰ ὑπερασπιστεῖ τώρα καὶ τὴν Σαουδικὴ Ἀραβία; Ἡ προσχώρηση ἑνὸς ἄλλου κράτους τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, τοῦ Κατάρ, ποὺ βρέχεται ἀπὸ τὸν Περσικὸ Κόλπο, θὰ μποροῦσε νὰ ἐπισυμβεῖ διότι τὸ ἐν λόγῳ κράτος ἔχει ἤδη μιὰ στρατιωτικὴ συμμαχία μὲ τὴν Τουρκία ἡ ὁποία ὅμως ἀποδείχθηκε ἀνίσχυρη στὴν πράξη, καθὼς τελικὰ ἡ Τουρκία δὲν βοήθησε τὸ Κατὰρ νὰ ἀμυνθεῖ ἐναντίον τοῦ Ἰρὰν κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ κρίσιμου πολέμου τῆς «Ἐπικῆς Ὀργῆς» ποὺ ξέσπασε τὴν 28η Φεβρουαρίου 2026, καὶ ἀντ’ αὐτῆς τὸ Κατὰρ ζήτησε καὶ ἔλαβε ἀμέριστη τὴν βοήθεια τῆς Ἑλλάδας. Ὡς πρὸς τὰ ὑπόλοιπα κράτη τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, ἄν καὶ ἡ προσχώρησή τους στὸ Σύμφωνο τῆς Μέκκας νομικὰ ἐπιτρέπεται, ἐφ’ ὅσον ἡ συμφωνία αὐτὴ εἶναι ἀνοιχτή, παρ’ ὅλα αὐτὰ δὲν ἔχει ἐγερθεῖ στὴν πράξη τέτοιο ζήτημα, καὶ γιὰ λόγους διεθνοῦς ἀνταγωνισμοῦ καὶ περιφερειακῶν ἰσορροπιῶν, πολλὰ ἀπὸ αὐτὰ δὲν θὰ ἐπιδιώξουν νὰ προσχωρήσουν στὴν συμμαχία αὐτή, μάλιστα δὲν ἀποκλείεται νὰ προκύψουν καὶ ἀντισυσπειρώσεις, κυρίως ὅσων ἐπιδιώξουν μελλοντικὰ τὸ ὅραμα τῆς κατασκευῆς ἑνὸς «Οἰκονομικοῦ Διαδρόμου Ἰνδίας, Μέσης Ἀνατολῆς, Εὐρώπης» ἤ ὅσων ἁπλῶς θεωροῦν τὸν Ἄξονα τῆς Μέκκας ὡς ἀνταγωνιστικὸ καὶ περιοριστικὸ γιὰ τὴν δική τους ἀνέλιξη. Δοθέντος πὼς τὰ τρία ἱδρυτικὰ μέλη τοῦ Συμφώνου τῆς Μέκκας εἶναι σύμμαχοι τῆς Δύσης, δὲν ἀποκλείεται τελικὰ τὸ μουσουλμανικὸ ἀμυντικὸ αὐτὸ σύμφωνο νὰ ποδηγετηθεῖ ἀπὸ τὶς Ἡνωμένες Πολιτεῖες τῆς Ἀμερικῆς, μὲ τὴν ἐπίνευση τῶν ὁποίων μπορεῖ καὶ νὰ συστάθηκε, ὅπως μαρτυρεῖ ἡ ἐκκωφαντικὴ ἀμερικανικὴ σιωπὴ ὡς ἔγκρισή του, καὶ σὲ αὐτὴν τὴν περίπτωση ὁ στρατιωτικὸς ἀνταγωνισμὸς τοῦ Ἄξονα τῆς Μέκκας πρὸς τὶς ἄλλες συμμαχίες καὶ συνεργασίες ποὺ ὑπάρχουν στὴν περιοχὴ, στὶς ὁποῖες συμμετέχει καὶ ἡ Ἑλλάδα, θὰ παραμείνει ὁριοθετημένος καὶ μᾶλλον ἐλεγχόμενος.

Ἐξ ἄλλου, ὁ Ἄξονας τῆς Μέκκας παραμένει μυστικοπαθής, καθὼς τὸ αὐθεντικὸ κείμενο τοῦ «Συμφώνου Κοινῆς Ἄμυνας τῆς Μέκκας» δὲν ἔχει δημοσιευθεῖ ἕως σήμερα, ἐνῷ ἔχει τεθεῖ ἤδη ἐν ἰσχύι ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς του στὶς 7 Αὐγούστου 2026, δίχως νὰ χρειαστεῖ πρὸς τοῦτο ἡ μελλοντική του ἐπικύρωση, ἡ ὁποία παρ’ ὅλα αὐτὰ μᾶλλον θὰ γίνει ὥστε νὰ ὁλοκληρωθοῦν τυπικῶς οἱ ἐσωτερικὲς διαδικασίες. Πάντως, τὸ αὐθεντικὸ κείμενο τοῦ «Συμφώνου Κοινῆς Ἄμυνας τῆς Μέκκας» ἀναμένεται νὰ διαβιβαστεῖ γιὰ δημοσίευση στὴν Συλλογὴ Συνθηκῶν τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, σύμφωνα μὲ τὸ Ἄρθρο 102 τοῦ Χάρτη τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ποὺ προβλέπει πὼς κάθε διεθνὴς συμφωνία καὶ συνθήκη ποὺ συνάπτεται ἀπὸ τὰ κράτη μέλη τοῦ Ο.Η.Ε. πρέπει νὰ καταχωρεῖται στὴν Γραμματεία τοῦ Ο.Η.Ε. καὶ νὰ δημοσιεύεται ἀπὸ αὐτὴν τὸ συντομώτερο δυνατό. Ὅμως, ἡ δημοσίευση στὴν Συλλογὴ Συνθηκῶν τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν συνήθως ἀκολουθεῖ τὴν ὁλοκλήρωση τῶν ἐσωτερικῶν διαδικασιῶν, ὁπότε ἀναμένεται νὰ λάβει χώρα μετὰ τὴν ἐπικύρωση. Ὡς γνωστόν, ἡ μὴ καταχώρηση μιᾶς συνθήκης στὴν Γραμματεία τοῦ Ο.Η.Ε. σημαίνει ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ τὴν ἐπικαλεστεῖ κανένα ἀπὸ τὰ συμβαλλόμενα μέρη αὐτῆς ἐνώπιον οἱουδήποτε ὀργάνου τοῦ Ο.Η.Ε., ὅπως φερ’ εἰπεῖν ἐνώπιον τοῦ Διεθνοῦς Δικαστηρίου.

Ἐν μέσῳ αὐτῶν τῶν κοσμογονικῶν ἀλλαγῶν, ἡ Ἑλλάδα καλεῖται νὰ διατηρήσει καὶ νὰ προάγει τὰ δικά της ἐθνικὰ συμφέροντα στὴν Μέση Ἀνατολή. Ποιά εἶναι ὅμως τὰ σύγχρονα ἑλληνικὰ συμφέροντα στὴν Μέση Ἀνατολή; Ὡς γνωστόν, στὴν Μέση Ἀνατολὴ ἐδρεύουν δύο ἑλληνόφωνα πρεσβυγενῆ πατριαρχεῖα, τὸ πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων στὸ Ἰσραὴλ καὶ τὸ πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας στὴν Αἴγυπτο. Στην Συρία διάγουν περίπου μισὸ ἑκατομμύριο ὀρθόδοξοι χριστιανοί, ἐνῷ ἄλλοι τετρακόσιες χιλιάδες ὀρθόδοξοι χριστιανοὶ ζοῦν στὸν Λίβανο, καὶ τριακόσιες χιλιάδες στὴν Ἰορδανία. Ὀκτὼ χιλιάδες Ἕλληνες μετανάστες ἐργάζονται στὰ Ἡνωμένα Ἀραβικὰ Ἐμιρᾶτα καὶ πολλὲς χιλιάδες ἄλλοι Ἕλληνες μετανάστες σὲ ὅλες τὶς ἀραβικὲς χῶρες. Ὁ ἑλληνικὸς ἐφοπλισμὸς δραστηριοποιεῖται κατ’ ἐξοχὴν στὶς ἀραβικὲς χῶρες αὐτές, μεταφέρων ἀγαθά, κυρίως πετρέλαιο καὶ φυσικὸ ἀέριο. Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ναυτιλία, καὶ ἄλλες ἑλληνικὲς ἐπιχειρηματικὲς δραστηριότητες, ὁ ἑλληνόκοσμος καὶ ὁ πολιτισμός του συνεχίζουν νὰ ἀνθίζουν στὴν περιοχή. Συνεπῶς, ὁ ἑλληνισμὸς ἔχει σοβαρά συμφέροντα στὶς χῶρες αὐτές, ποὺ περιφραστικῶς περιγράφονται ὡς ἡ ἑλληνοαραβικὴ φιλία, στὴν ὁποία πρόσφατα ἔχει προστεθεῖ καὶ ἡ ἑλληνοϊσραηλινὴ φιλία. Αὐτὸ τὸ πλέγμα οἰκονομικοπολιτικῶν συμφερόντων ἀντικατοπτρίζεται ὄχι μόνο στὶς πολυάριθμες ἐμπορικὲς καὶ πολιτιστικὲς συμφωνίες, ἀλλὰ καὶ στὶς στρατιωτικὲς συνεργασίες καὶ στὶς ἀμυντικὲς συμμαχίες τῆς Ἑλλάδας στὴν Μέση Ἀνατολή.

Ποιές ὅμως εἶναι οἱ στρατιωτικὲς συνεργασίες καὶ οἱ ἀμυντικὲς συμμαχίες τῆς Ἑλλάδας στὴν Μέση Ἀνατολή; Κατ’ ἀρχὰς ἡ Ἑλλάδα καὶ ἡ Κύπρος ἔχουν ἐμπεδώσει μὲ τὸ Ἰσραὴλ μία βαθειὰ τριμερῆ συνεργασία· κατὰ βάση, ἡ Ἑλλάδα καὶ τὸ Ἰσραὴλ ἔχουν συνάψει συμφωνία στρατιωτικῆς συνεργασίας στὸ Τὲλ Ἀβὶβ τὴν 19η Ἰουλίου 2015, ἡ ὁποία κυρώθηκε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸν Ν. 4398/2016, σχετικὰ μὲ τὴν ὁποία προηγουμένως, ἡ Ἑλλάδα καὶ τὸ Ἰσραὴλ εἶχαν ὑπογράψει μνημόνιο στρατιωτικῆς συνεργασίας ποὺ κυρώθηκε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸν Ν. 4196/2013. Προσέτι, ἡ Ἑλλάδα ἔχει συνάψει μία στρατιωτικὴ συμμαχία, οὐσιαστικὰ ἕνα σύμφωνο παροχῆς ἀμυντικῆς συνδρομῆς, μὲ τὸ κράτος τῶν Ἡνωμένων Ἀραβικῶν Ἐμιράτων, ἡ ὁποία ἀνάγεται στὴν «Συμφωνία Στρατιωτικῆς Συνεργασίας μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Ἡνωμένων Ἀραβικῶν Ἐμιράτων» ποὺ ὑπογράφηκε στὴν Ἀθήνα στὶς 12 Μαρτίου 2007 καὶ κυρώθηκε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸν Ν. 3662/2008, ὅπως ἀντικαταστάθηκε ἀπὸ τὴν σήμερα ἰσχύουσα «Συμφωνία μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Ἡνωμένων Ἀραβικῶν Ἐμιράτων σχετικῶς μὲ τὴν κοινὴ συνεργασία στὴν ἐξωτερικὴ πολιτικὴ καὶ τὴν ἄμυνα», ἡ ὁποία ὑπογράφηκε στὸ Ἄμπου Ντάμπι στὶς 18 Νοεμβρίου 2020, κυρώθηκε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸν Ν. 4913/2022, καὶ τέθηκε σὲ ἰσχὺ τὴν 12η Φεβρουαρίου 2024 — δι’ αὐτῆς, τὰ δύο κράτη συμφώνησαν, ὅπου μποροῦν καὶ στὸν βαθμὸ τοῦ ἐφικτοῦ, νὰ συμβάλλουν ἐκατέρωθεν στὴν ἄμυνα καὶ στὴν ασφάλεια, γιὰ τὴν προστασία τῆς κυριαρχίας, τῆς ἑνότητας καὶ ἀνεξαρτησίας τοῦ ἐδάφους τους. Τέλος, ἡ Ἑλλὰδα ἔχει συνάψει συμφωνία στρατιωτικῆς συνεργασίας μὲ τὴν Σαουδικὴ Ἀραβία, ἔχοντας ὑπογράψει στὶς 20 Ἀπριλίου 2021 στὸ Ῥιὰντ μία συμφωνία Διευθετήσεως τοῦ καθεστῶτος τῶν ἑλληνικῶν ἐνόπλων δυνάμεων στὴν Σαουδικὴ Ἀραβία, ἡ ὁποία κυρώθηκε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸν Ν. 5118/2024. Ἐπίσης, Ἑλλὰδα καὶ Σαουδικὴ Ἀραβία ἔχουν ὑπογράψει στὴν Ἀθήνα στὶς 26 Ἰουλίου 2022 Συμφωνία Στρατιωτικῆς Συνεργασίας, ἡ ὁποία κυρώθηκε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα μὲ τὸν Ν. 5117/2024.  Δυνάμει τῶν προρρηθεισῶν ἑλληνοσαουδαραβικῶν συμφωνιῶν, μία ἑλληνικὴ πυροβολαρχία ἀντιβαλλιστικῶν πυραύλων, φυλάσσει τὸ στρατηγικῆς σημασίας, ἱστορικό σαουδαραβικό λιμάνι Γιανμπού στὴν Ἐρυθρὰ Θάλασσα, περίφημο ἀπὸ τὴν ἑλληνιστικὴ ἐποχὴ ὡς Χαρμουθᾶς κατὰ τὸν Διόδωρο Σικελιώτη, στὸ ὁποῖο κυρίως μέσῳ ἑνὸς χερσαίου ἀγωγοῦ, μὲ τὸν ὁποῖο παρακάμπτεται ὁ Περσικὸς Κόλπος, φθάνει μέγα μέρος τοῦ σαουδαραβικοῦ πετρελαίου, προκειμένου νὰ φορτωθεῖ σὲ πετρελαιοφόρα πλοῖα καὶ νὰ διαμετακομισθεῖ σὲ ὅλη τὴν οἰκουμένη. Ἡ Ἑλλάδα διαδραματίζει στρατιωτικὸ ρόλο καὶ στὴν Ὑεμένη, φυλάσσοντας τὸ στενὸ διεθνοῦς ναυσιπλοΐας Μπὰμπ ἐλ Μαντὲμπ ἢ ἀλλιῶς στὰ ἑλληνικὰ τὶς Πύλες τῶν Δακρύων, ἡγούμενη τῆς ναυτικῆς ἀποστολῆς μὲ τὸ ἀμετάφραστο ἑλληνικὸ ὄνομα «Ἀσπίδες» (Aspides), ποὺ ξεκίνησε τὸν Φεβρουάριο τοῦ 2024, ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως, μὲ τὸ στρατηγεῖο τῆς ἐπιχειρήσεως νὰ ἑδρεύει στὴν Λάρισα. Ἐπίσης, ἡ Ἑλλάδα ἔχει ἕνα ἐλάχιστο στρατιωτικὸ πάρε-δῶσε καὶ μὲ τὸ Μπαχρέιν, τὸ ὁποῖο συμμετεῖχε τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 2025, ὅπως καὶ τὸ Κατάρ, στὴν ἑλληνικὴ αεροπορικὴ ἄσκηση «Ἡνίοχος 2025» ποὺ διεξήχθη στὴν Ἀνδραβίδα, ἡ ὁποία ἀνακοινώθηκε πὼς ἀποσκοποῦσε στὴν διασφάλιση τῆς σταθερότητας στὴν Ἀνατολικὴ Μεσόγειο καὶ στὴν ἐγγύηση τῆς ἀσφαλείας τῶν ἐμπορικῶν ὁδῶν ἀπὸ τὴν Ἰνδία πρὸς τὴν Εὐρώπη. Αὐτὲς εἶναι οἱ ὑπάρχουσες στρατιωτικὲς συνεργασίες καὶ οἱ ἀμυντικὲς συμμαχίες τῆς Ἑλλάδας στὴν Μέση Ἀνατολή, τὶς ὁποῖες ἡ Ἑλλάδα πρέπει νὰ τὶς συντηρήσει, καὶ ὄχι νὰ τὶς ἐγκαταλείψει καὶ νὰ παραιτηθεῖ ἀπὸ αὐτὲς λόγῳ τῆς συμμετοχῆς τῆς Τουρκίας στὸν Ἄξονα τῆς Μέκκας. Γιατὶ τὸ ἐγχείρημα τοῦ Συμφώνου τῆς Μέκκας θὰ κριθεῖ στὴν ἔμπρακτη ἐφαρμογή του, ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ μὴν στεφθεῖ ἀπὸ ἐπιτυχία, καθὼς ἡ παροχὴ ἀμυντικῆς συνδρομῆς ἐντὸς τοῦ Συμφώνου δὲν θὰ εἶναι αὐτόματη, καὶ δὲν ἀποκλείεται νὰ προκύψει καὶ ἄρνηση ἐκπλήρωσης ἤ ἁπλῶς ἀδυναμία παροχῆς βοήθειας, ὅπως αὐτὴ ποὺ συνέβη μεταξὺ Τουρκίας καὶ Κατάρ, τὴν ἄνοιξη τοῦ 2026, τὴν ὁποία ἐκμεταλλεύτηκε ἡ Ἑλλάδα. 

Προφανῶς, ἡ Ἑλλάδα ἔχει εθνικὰ συμφέροντα στὴν Μέση Ἀνατολή, τὰ ὁποῖα βρίσκονται κυρίως στὶς Ἀραβικὲς χῶρες καὶ στὸ Ἰσραήλ. Ὁ ἑλληνισμὸς δὲν εἶναι μία ἐπιθετικὴ δύναμη, δὲν συμμετέχει σὲ πολέμους καὶ ἡ παρουσία του εἶναι εἰρηνική, δημιουργῶντας φιλικὲς στρατιωτικὲς συνεργασίες καὶ δοκισμένα ἀμυντικὰ σχήματα. Μὲ τὴν ἐξαίρεση τοῦ ἀμυντικοῦ συμφώνου μὲ τὰ Ἡνωμένα Ἀραβικὰ Ἐμιρᾶτα, ὅπως καὶ τῆς ἔκτακτης παροχῆς στρατιωτικῆς βοήθειας στὸ Κατάρ, ἤτοι δύο χωρῶν τοῦ Περσικοῦ Κόλπου, ἡ γεωγραφία στὴν ὁποία ἐκτείνεται ἐντονώτερη αὐτὴ ἡ παρουσία τοῦ ἑλληνισμοῦ περιορίζεται στὴν Ἀνατολικὴ Μεσόγειο, φθάνοντας ἐνίοτε μέχρι καὶ τὴν Ἐρυθρὰ Θάλασσα στὴν ὁποία εἶχε ναυλουχήσει ἑλληνικὸ πλοῖο καὶ κατὰ τὸν Πρῶτο Πόλεμο τοῦ Κόλπου (1990-1991), χωρὶς νὰ διεισδύει, τουλάχιστον ὄχι ἔντονα, σὲ ζῶνες ὅπου σήμερα κυριαρχοῦν τὰ ἰρανικὰ συμφέροντα ὥστε νὰ τὰ προκαλέσει. Τί θὰ γίνει ὅμως στὴν ὑποθετικὴ περίπτωση ποὺ κάποια χώρα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς ἐπιτεθεῖ στὶς ἑλληνικὲς δυνάμεις; Γιατὶ ἄν καὶ εἶναι βέβαιο πὼς ἡ Ἑλλάδα δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ ἐπιτεθεῖ σὲ κανέναν στὴν Μέση Ἀνατολή, ὅμως εἶναι πιθανὸν νὰ δεχθεῖ ἐπίθεση, καὶ σὲ αὐτὴν τὴν ἀπευκταία περίπτωση, θὰ πρέπει νὰ ἀμυνθεῖ νομίμως κατὰ τὸ διεθνὲς δίκαιο. Φυσικὰ ὑπάρχει καὶ ἡ μικροελλαδικὴ ἄποψη πὼς ἡ Ἑλλάδα πρέπει νὰ εἶναι ἐσωστρεφής, νὰ περιοριστεῖ ἐντὸς τῶν συνόρων της, νὰ ἀποχωρήσει στρατιωτικὰ ἀπὸ τὴν περιοχή, ἀθετῶντας τὶς συμβάσεις καὶ ἐγκαταλείποντας τὶς στρατιωτικὲς συνεργασίες καὶ τὶς συμμαχίες της. Μήπως αὐτὴ ἡ μικροελλαδικὴ ἐσωστρέφεια, ἐφ’ ὅσον ἐπικρατήσει, μπορεῖ νὰ βλάψει τὰ ἑλληνικά συμφέροντα στὴν Ἀνατολὴ καὶ νὰ προκαλέσει τὴν ἐκπαραθύρωση τοῦ ἑλληνισμοῦ ἀπὸ μία γεωγραφία στὴν ὁποίαν εἰσέρχεται ἐπὶ αἰῶνες καὶ χιλιετίες; Μέσα σὲ αὐτὴ τὴν κρίσιμη κατάσταση στὴν Μέση Ἀνατολή, κατὰ τὴν ὁποία οἱ Ἡνωμένες Πολιτεῖες τῆς Ἀμερικῆς, ὁ παγκόσμιος ἡγεμόνας, συγκρούεται μὲ ἕναν φέρελπιν περιφερειακὸ ἡγεμόνα, τὸ Ἰράν, ἡ Ἑλλάδα καλεῖται νὰ προστατεύσει τὰ δικά της συμφέροντα, τὶς συμμαχίες καὶ τὶς συνεργασίες της. Ἡ Ἑλλάδα, κρατῶντας τὸ σύνθετο πλέγμα τῶν εἰρηνικῶν στρατιωτικῶν συνεργασιῶν καὶ ἀμυντικῶν συμμαχιῶν της στὴν Μέση Ἀνατολή, ἀφ’ ἑνὸς θὰ ἐμπεδώσει τὴν καινούργια φιλία της μὲ τὸ Ἰσραήλ, ἀφ’ ἑτέρου θὰ τιμήσει τὴν μακραίωνη φιλία Ἑλλήνων καὶ Ἀράβων.

Ἄλλωστε ἡ Ἑλλάδα ἔχει ἱστορικὰ ἕναν αὐτοτελῆ ρόλο στὴν Μέση Ἀνατολή, ποὺ δὲν ἑτεροκαθορίζεται ἀπὸ τὴν Τουρκία, καθὼς ὁ ἑλληνισμὸς χάρη στοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες εἶναι ὁ μοναδικὸς παράγοντας ποὺ πηγάζει ἐκ Δυσμῶν, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ προσέρχεται στὴν Μέση Ἀνατολὴ χωρὶς νὰ μοιάζει ἀνοίκειος, καὶ ἡ νεοελληνικὴ κοινωνία, ἄν καὶ χριστιανική, μπορεῖ χάρη στὴν βυζαντινὴ κληρονομιὰ τῆς ὀρθοδοξίας της, νὰ διεισδύει σὲ μουσουλμανικὲς κοινωνίες χωρὶς νὰ τοὺς μοιάζει πολιτιστικὰ ἀλλότρια καὶ ἀποικιοκρατική, ὅπως συμβαίνει μὲ τὴν Δυτικὴ Εύρώπη ποὺ θεωρεῖται «Σταυροφορική». Ἑπομένως ἡ σημασία τῆς Ἑλλάδας ὡς χριστιανικῆς δύναμης στὴν περιοχὴ δὲν ἔχει παύσει, καὶ ἅπαντες, σὲ Ἀνατολὴ καὶ Δύση ἀναγνωρίζουν στὸν ἑλληνισμὸ ἕναν διακριτὸ ρόλο, καθὼς συμβάλλει στὴν διαθρησκειακὴ στρατιωτικὴ συνεργασία χριστιανῶν καὶ μουσουλμάνων στὴν Μέση Ἀνατολή, ὅσο ὁ ντόπιος μουσουλμανικὸς πληθυσμὸς ἀκριβῶς στὰ μέρη ποὺ δίδαξε ὁ Μωάμεθ, συνηθίζει στὴν ἰδέα πὼς προστατεύεται ἀπὸ ἕναν γνώριμο λαό, τὸν ἑλληνικό, ποὺ ὅμως εἶναι χριστιανικὸς, προωθῶντας ἔτσι τὴν εἰρήνη καὶ τὴν ἑνότητα σὲ μιὰ ταραγμένη περιοχὴ ὅπως ἡ Μέση Ἀνατολή, ὅπου ἡ θέση τῆς θρησκείας εἶναι πανίσχυρη στὶς τοπικὲς κοινωνίες καὶ καθορίζει συχνὰ τὶς ἐξελίξεις. Μάλιστα ὁ Ἄξονας τῆς Μέκκας θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ καταστεῖ ἀνθελληνικὸς σὲ περίπτωση ἑλληνοτουρκικοῦ πολέμου, ἂν ἡ Ἑλλάδα ἐμπεδώσει περισσότερο τὸν ρόλο της στὴν Σαουδικὴ Ἀραβία καὶ τὸν ἐπεκτείνει μὲ νέες διμερεῖς συμφωνίες, καθὼς ἡ ἑλληνοσαουδαραβικὴ συνεργασία μπορεῖ νὰ λειτουργήσει ὡς ἑλληνικὸς δούρειος ἵππος στὴν καρδιὰ τοῦ Ἰσλάμ, ἀποτρέποντας τὴν ἐνεργοποίηση ἑνὸς μουσουλμανικοῦ ἄξονα κατὰ τοῦ ἑλληνισμοῦ. 

Ἐν κατακλείδι, συμφώνως πρὸς μία ἀρχαία ἑλληνικὴ παροιμία «γέρων ἀλώπηξ οὐχ ἁλίσκεται πάγῃ», ἡ γριά ἡ ἀλεποὺ δὲν πιάνεται στὴν παγίδα. Θὰ μπορούσε νὰ ἰσχύει τὸ ἴδιο καὶ γιὰ τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία γνωρίζει τὴν Μέση Ἀνατολὴ ἀπὸ τὴν αὐγὴ τῆς ἱστορίας της, ὥστε ὡς ἄλλη γριὰ ἀλεποὺ νὰ μὴ πιαστεῖ ἐθελοντικὰ στὴν παγίδα τῶν σύγχρονων πολέμων στὴν Μέση Ἀνατολή, χωρὶς ταυτοχρόνως νὰ καταλίπει ἀπροστάτευτα τὰ παραδοσιακὰ συμφέροντά της; Αὐτὸ μοιάζει νὰ εἶναι καὶ τὸ διακύβευμα τῆς στάσης τῆς Ἑλλάδας ἔναντι τοῦ Συμφώνου τῆς Μέκκας.

 

* Ὁ Γεώργιος Τσουκαλᾶς εἶναι Δικηγόρος παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ LL.M., D.E.S., ἀπόφοιτος τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (2003), μὲ μεταπτυχιακὲς σπουδὲς στὸ Δημόσιο Διεθνὲς Δίκαιο στὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Νότινγχαμ (LL.M. in Public International Law, University of Nottingham, 2005), καὶ στὸ Διεθνὲς καὶ Εὐρωπαϊκὸ Δίκαιο στὸ Καθολικὸ Πανεπιστήμιο τῆς Λουβαὶν (D.E.S. en Droit International et Européen, Université Catholique de Louvain, 2006). 

 

 

1.    Obaid Ν., «The post-American Middle East is beginning to take shape» (8 Αὐγούστου 2026).https://www.aljazeera.com/opinions/2026/8/8/the-post-american-middle-east-is-beginning-to-take-shape

2.    Σέαρ Κ., «Εἶναι ἡ ἀμυντικὴ συμφωνία τῆς Μέκκας τὸ «ἰσλαμικὸ ΝΑΤΟ»; DW.com. (2026, 11 Αὐγούστου). https://www.dw.com/el/%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%B1%CE%BC%CF%85%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%83%CF%85%CE%BC%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BC%CE%AD%CE%BA%CE%BA%CE%B1%CF%82-%CF%84%CE%BF-%CE%B9%CF%83%CE%BB%CE%B1%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%BD%CE%B1%CF%84%CE%BF/a-78313180

3.    Σαββίδης Π., «Τί σημαίνει γιὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ Συμφωνία της Μέκκας», Ἀνιχνεύσεις/Ἐφημερίδα «Θεσσαλονίκη» (16 Αὐγούστου 2026). https://www.anixneuseis.gr/%cf%84%ce%b9-%cf%83%ce%b7%ce%bc%ce%b1%ce%af%ce%bd%ce%b5%ce%b9-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%ac%ce%b4%ce%b1-%ce%b7-%cf%83%cf%85%ce%bc%cf%86%cf%89%ce%bd%ce%af%ce%b1/

4.    Λιντενστράους Γ., «Ἡ Συμφωνία της Μέκκας ἀφορᾶ καὶ τὴν Κύπρο», Philenews (16 Αὐγούστου 2026). https://www.philenews.com/kosmos/article/1758878/i-simfonia-tis-mekkas-afora-ke-tin-kipro-i-gkalia-lintenstraous-exigi-giati-to-neo-trimeres-schima-epireazi-tin-anatoliki-mesogio/

5.    Λουλουδάκης Α., «Τὸ πολιτικὸ ζήτημα τῆς συμφωνίας της Μέκκας», Ἀνοιχτὸ Παράθυρο (11 Αὐγούστου 2026). https://www.anoixtoparathyro.gr/%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CE%BC%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%83%CF%85%CE%BC%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BC/

6.    Ehsan Salah καὶ Najih Dawoud, «Why Cairo didn’t turn up for the Quad defense pact party», Madamasr  (9 Αὐγούστου 2026). https://www.madamasr.com/en/2026/08/09/feature/politics/why-cairo-didnt-turn-up-for-the-quad-defense-pact-party/

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

1. Ἥφαιστος Π., «Κοσμοθεωρία τῶν Ἐθνῶν»,  Ἐκδόσεις Ποιότητα (2009). 

2. Μάζης Ι. Θ., «Γεωπολιτικὴ τῆς Εὐρύτερης Μέσης Ἀνατολῆς καὶ ἡ Τουρκία», Ἐκδόσεις Λιβάνη (2008). 

3. Συρίγος Α., «Ἑλληνοτουρκικὲς σχέσεις», Ἐκδόσεις Πατάκη (2015).

4. Φίλης Κ., «Ἡ Ἑλλάδα στὴ γειτονιά της», Ἐκδόσεις Παπαδόπουλος (2020).  

5. Χατζηβασιλείου Ἐ., «Εἰσαγωγὴ στὴν Ἱστορία τοῦ Μεταπολεμικοῦ Κόσμου», Ἐκδόσεις Πατάκη (2001).

6. Al-Rasheed M., «The Son King: Reform and Repression in Saudi Arabia», Oxford University Press (2020). 

7. Black I., «Enemies and Neighbors: Arabs and Jews in Palestine and Israel, 1917–2017», Penguin Books (2023). 

9. Çağaptay S., «Erdogan's Empire: Turkey and the Politics of the Middle East», I.B. Tauris (2020). 

10. Cleveland W. L. & Bunton M., «A History of the Modern Middle East», Westview Press (6η έκδ.) (2016).

11. Fromkin D., «A Peace to End All Peace», Holt Paperbacks (2009).

12. Gelvin J. L., «The Modern Middle East: A History», Oxford University Press (5η έκδ.)(2020).

13. Gause F. G., «Beyond Sectarianism: The New Middle East Cold War», Brookings Institution Press (2014). 

14. Gerges F. A., «Making the Arab World: Political Nationalism and Islamism», Princeton University Press (2018). 

15. Jones T. C., «Desert Kingdom: How Oil and Water Forged Modern Saudi Arabia»,  Harvard University Press (2021).  

16. Inbar E., «Israel's National Security: Issues and Challenges Since the Yom Kippur War», Routledge (2011).

17. Karsh E., «Islamic Imperialism: A History», Yale University Press (2η έκδ.) (2017). 

18. Lewis B., «What Went Wrong? Western Impact and Middle Eastern Response», Oxford University Press (2002). 

19. Lodhi M., «Pakistan: Beyond the 'Crisis State'». Columbia University Press (2011).

20. Pollack K. M., «The Persian Puzzle: The Conflict Between Iran and America», Random House (2004). 

21. Shlaim A., «The Iron Wall: Israel and the Arab World», W. W. Norton & Company (2η έκδ.) (2015). 

22. Walt S. M., «The Origins of Alliances», Cornell University Press (1987). 

23. Waltz K. N., «Theory of International Politics», Waveland Press (2010).