ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΤΕΛΕΣΙΓΡΑΦΟ ΤΗΣ 1ης ΜΑΪΟΥ 2026 ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΣΤΟ ΙΡΑΝ

 ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΤΕΛΕΣΙΓΡΑΦΟ ΤΗΣ 1ης ΜΑΪΟΥ 2026 ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΣΤΟ ΙΡΑΝ

 

Του Γεωργίου Τσουκαλά*.

 

« — Ποια θα είναι η επόμενη φάση του Πολέμου στο Ιράν;» Είτε κανείς θα πρέπει να έχει μία κρυστάλλινη σφαίρα για να γνωρίζει ποια θα είναι η επόμενη φάση του πολέμου, είτε θα πρέπει να εντρυφήσει στον πόλεμο ως ρυθμισμένο και κανονισμένο φαινόμενο, ειδικά από το εσωτερικό δίκαιο των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες έχουν και την πρωτοβουλία στη διεξαγωγή του πολέμου αυτού, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026.

Προτού όμως κανείς περιγράψει πώς ρυθμίζεται ο πόλεμος από το εσωτερικό δίκαιο των Ηνωμένων Πολιτειών, ούτως ώστε να μπορέσει ύστερα να εξετάσει σε ποια φάση βρισκόμαστε και να εικάσει ποια ενδεχομένως θα είναι η επόμενη φάση, θα μπορούσε κανείς να ξεκινήσει διευκρινίζοντας πως ο συγκεκριμένος πόλεμος που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 είναι μεν νομικά ένας αυτοτελής πόλεμος, πλην όμως εντάσσεται, όχι βέβαια κατά τον νομικό ορισμό του πολέμου, αλλά γενικότερα με πολιτικούς όρους, ή και με ιστορικούς όρους όπως θα μπορούσαμε να τον δούμε μελλοντικά, σε έναν πόλεμο ο οποίος ξεκίνησε στις 7 Οκτωβρίου 2023. Ο πόλεμος αυτός, όπως γνωρίζουμε, οφείλεται σε μία επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ· το Ισραήλ αιφνιδιασμένο απάντησε προβαίνοντας σε μία στρατιωτική επιχείρηση στη Γάζα, ενώ ταυτόχρονα δέχτηκε μία επίθεση από τη Χεζμπολάχ μέσω πυραύλων που εκτοξεύθηκαν, από την έδρα της στο Λίβανο. Ακολούθως, είχαμε τον Απρίλιο του 2024 τον βομβαρδισμό από το Ισραήλ του προξενείου του Ιράν στη Δαμασκό. Παρά το γεγονός ότι εκεί έδρευαν οι προξενικές αρχές, θεωρήθηκε πως στεγάζονταν Φρουροί της Επανάστασης, που κατά την ερμηνεία ενός εκ των εμπλεκομένων, του Ισραήλ, ασκούσαν κάποιο ρόλο εποπτείας στην Χεζμπολάχ στον Λίβανο(1). Επήλθε εν συνεχεία η κατάρρευση του καθεστώτος ή της κυβέρνησης Άσαντ στην Συρία, και η εξέλιξη αυτή έλαβε χώρα στις 8 Δεκεμβρίου 2024(2). Κατά τη διάρκεια του 2024 υπήρξε ανταλλαγή πυρών μεταξύ του Ιράν και του Ισραήλ. Κατόπιν, τον Ιούνιο του 2025 έλαβε χώρα ο Πόλεμος ο λεγόμενος των «Δώδεκα Ημερών», στον οποίο ενεπλάκησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες επί σκοπώ καταστροφής του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, χτυπώντας τις δύο θέσεις, Νατάνζ και Φορντό, όπου το Ιράν είχε κατ’ εξοχήν τις εγκαταστάσεις του πυρηνικού του προγράμματος. Όπως τότε δηλώθηκε δια επισήμων αμερικανικών χειλέων, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αφανίσει τις εν λόγω εγκαταστάσεις του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, όμως υπήρχαν και αντίθετες αναφορές πως αυτές δεν είχαν πλήρως καταστραφεί. Και εν τέλει έχουμε στις 28 Φεβρουαρίου αυτής της χρονιάς αυτόν τον «καινούργιο» νομικά πόλεμο, αλλά που, στην πραγματικότητα, είναι ένα κεφάλαιο μιας σύρραξης η οποία έχει ξεκινήσει στις 7 Οκτωβρίου 2023. Προφανώς, σε αυτήν την φάση ή σε αυτόν τον αυτοτελή νομικά πόλεμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ως στόχο, όπως άλλωστε έχουν δηλώσει, να καταστρέψουν πλήρως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν - το οποίο αποδείχθηκε πως εξακολουθεί να είναι υπαρκτό. Έτσι, ο πόλεμος που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2026 αποτελεί ουσιαστικά συνέχεια μιας μακρόσυρτης περιφερειακής σύγκρουσης.

Πώς διεξάγεται ο πόλεμος με βάση το δίκαιο των Ηνωμένων Πολιτείων; Κατ’ αρχήν στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει ένα σύστημα κατανομής των αρμοδιοτήτων μεταξύ της νομοθετικής και της εκτελεστικής λειτουργίας, δηλαδή μεταξύ του νομοθετικού σώματος του Κογκρέσου και της Κυβέρνησης όπως εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτείων. Σύμφωνα με το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτείων στο Άρθρο Πρώτο και στον Όγδοο Τομέα ορίζεται πως η αρμοδιότητα κήρυξης του πολέμου ανήκει στο Κογκρέσο(3). Όμως σύμφωνα με το Άρθρο Δεύτερο του Συντάγματος των Ηνωμένων Πολιτείων και στον Δεύτερο Τομέα αυτού, ορίζεται πως ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτείων είναι ο Ανώτατος Αρχηγός των Αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων, ο οποίος έχει ως εκ τούτου και τον λόγο για την διεξαγωγή με τεχνικούς όρους των εχθροπραξιών(4).

Αναφορικά με την ρύθμιση του πολέμου υπάρχει επίσης ο Ομοσπονδιακός Νόμος, ο οποίος στον Τίτλο 50 του Κώδικα των Ηνωμένων Πολιτείων, και στους Τομείς 1541 έως 1548, ρυθμίζει τις φάσεις του πολέμου(5). Κατ’ αρχάς, σύμφωνα με τον Τομέα 1541, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να διεξάγουν πόλεμο σε τρεις περιπτώσεις. Η πρώτη περίπτωση είναι εφ’ όσον έχει κηρυχθεί πόλεμος. Η δεύτερη περίπτωση είναι εφ’ όσον υπάρχει Εξουσιοδότηση για την Χρήση Στρατιωτικής Βίας. Και η τρίτη περίπτωση, το λογικό και εύλογο, εφ’ όσον υφίσταται, επίθεση στο έδαφος των Ηνωμένων Πολιτείων, και ως εκ τούτου εθνική ανάγκη για την άμυνα των Ηνωμένων Πολιτείων. Ο Τομέας 1542 ορίζει ότι υφίσταται μια διαδικασία διαβουλεύσεων μεταξύ του Προέδρου και του Κογκρέσου. Ο Τομέας 1543 επιβάλλει την υποχρέωση στον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτείων εντός 48 ωρών από την έναρξη των εχθροπραξιών να υποβάλλει μια Αναφορά στο Κογκρέσο, στην οποία να αιτιολογεί για ποιους λόγους ήταν αναγκαία η προσφυγή στην χρήση ένοπλης βίας. Ακολούθως, σύμφωνα με τον Τομέα 1544, το Κογκρέσο πρέπει να συνέλθει, είτε αυθημερόν, είτε εντός τριών ημερών εφ’ όσον έχει διακόψει τις εργασίες του, και να συζητήσει επί του θέματος. Επειδή κατά το εσωτερικό δίκαιο των Ηνωμένων Πολιτειών, προβλέπεται πως ο πόλεμος κατά νομική έννοια δεν μπορεί πάντοτε να συμπίπτει με την διεξαγωγή επιχειρήσεων στο μέτωπο, καθώς πολλές φορές και για διάφορους λόγους, έχει προηγηθεί η άσκηση της ένοπλης βίας σε σχέση με την κήρυξη του πολέμου, γι' αυτό υφίσταται ένα μεσοδιάστημα 60 ημερών, σύμφωνα με τον Τομέα 1544, κατά το οποίο μπορεί μεν να υπάρχουν εχθροπραξίες και να γίνεται άσκηση ένοπλης βίας, αλλά θα πρέπει όταν λήξει αυτή η περίοδος ή κατά τη διάρκεια αυτής της περίοδου, το Κογκρέσο να αποφανθεί επί του πολέμου. Και τότε οι επιλογές του Κογκρέσου είναι οι εξής: α’) είτε να κηρύξει τελικά πόλεμο και να εξουσιοδοτήσει τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών να προσφύγει περαιτέρω στην χρήση της ένοπλης βίας, β’) είτε να ορίσει μία προθεσμία το μέγιστο 30 ημερών κατά την οποία θα συνεχίσουν οι εχθροπραξίες, για την λήξη όμως του πολέμου και την επαναφορά των Αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στις βάσεις τους, γ’) είτε τέλος να απορρίψει την ενδεχομένο της κήρυξης πολέμου και να τερματίσει τις εχθροπραξίες(6).

Σε αυτή την φάση είμαστε τώρα. Έχει λάβει χώρα συγκεκριμένα το εξής. Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών στις 2 Μαρτίου 2026 υπέβαλε την Αναφορά στο Κογκρέσο. Ακολούθως το Κογκρέσο έχει συνεδριάσει πέντε φορές έως σήμερα για αυτό το ζήτημα. Όμως δεν έχει καταφέρει να αποφασίσει, αν και οι Δημοκρατικοί έχουν ζητήσει να μην κηρυχθεί πόλεμος και να πάψουν οι εχθροπραξίες, για τελευταία φορά στις 22 Απριλίου 2026, όταν με οριακή πλειοψηφία απορρίφθηκε η πρόταση των Δημοκρατικών, με 213 ψήφους έναντι 214(7).

Ο παρών πόλεμος κανονικά πρέπει να λήξει την 1η Μαΐου 2026 - αυτό είναι το επιτρεπόμενο χρονικό περιθώριο διεξαγωγής των εχθροπραξιών βάσει του Τομέα 1544. Λίγο πριν την καταληκτική αυτή προθεσμία, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, επιδίωξε μέσω διαπραγματεύσεων να λυθεί η διένεξη με το Ιράν, ζητώντας κυρίως να παραδοθεί το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν και επίσης να ρυθμιστεί και το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ. Όμως οι διαπραγματεύσεις δεν φαίνεται να ευοδώνονται και υπάρχει δυσπιστία τουλάχιστον από το Ιράν. Συνεπώς ίσως να μην πρέπει να αποκλειστεί ένα περαιτέρω στρατιωτικό χτύπημα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Υπάρχει δηλαδή η πιθανότητα, εφ’ όσον αυτές οι διαπραγματεύσεις αποδειχθούν άκαρπες, να γίνουν στρατιωτικά χτυπήματα μέχρι την 1η Μαΐου 2026. Άλλωστε, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις για αυτό, καθώς έχουν συγκεντρωθεί νέες αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις. Ξέρουμε ότι περίπου 50.000 Αμερικανοί στρατιώτες έχουν μεταφερθεί στην περιοχή, έχει επίσης αφιχθεί ένα τρίτο αεροπλανοφόρο, και γενικά υπάρχει μια προετοιμασία για ένα ακόμα χτύπημα κατά του Ιράν. Αυτό άλλωστε φοβούνται και οι Ιρανοί, οι οποίοι πιθανολογούν πως μπορεί να έπεται ένα τέτοιο αμερικανικό χτύπημα.

Συνεπώς, υπάρχουν δύο επιλογές. Είτε οι Ιρανοί να συμφωνήσουν με όσα επιθυμούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, είτε να υποστούν ένα ακόμα ενδεχομένο χτύπημα - πάντως υφίσταται αυτό το περιθώριο νομικά. Άλλωστε σύμφωνα με το νομικό προηγούμενο στις Ηνωμένες Πολιτείες, όταν το 2011, ο Πρόεδρος Ομπάμα, αποφεύγοντας την χρήση του όρου πόλεμος, χρησιμοποιώντας τους όρους «περιορισμένη στρατιωτική εμπλοκή» και «επιχειρήσεις», διεξήγαγε ολόκληρο πόλεμο στη Λιβύη, χωρίς να εισαχθεί το θέμα στο Κογκρέσο(8). Πάντως, ο σημερινός Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει εισάγει την υπόθεση με Αναφορά του στο Κογκρέσο, άρα αναμένεται να ακολουθήσει μια νομική διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση, γνωρίζουμε ότι τα δικαστήρια των Ηνωμένων Πολιτειών δεν μπορούν πάντοτε να ελέγξουν αυτές τις αποφάσεις της Κυβέρνησης, καθώς θεωρούνται πως είναι πολιτικές αποφάσεις. Άρα, υπάρχει μέχρι στιγμής μια γκρίζα ζώνη, εντός της οποίας μπορούν οι Ηνωμένες Πολιτείες να διεξάγουν τους πολέμους. Έχει λάβει χώρα επίσης, πάρα πολλές φορές, επίκληση μιας παλιότερης και υφιστάμενης από το 2001 εξουσιοδότησης για την χρήση ένοπλης βίας σχετικά με την τρομοκρατία.

Κατά το Διεθνές Δίκαιο δεν επιτρέπεται ο συγκεκριμένος πόλεμος(9). Άλλωστε κάθε επιθετικός πόλεμος είναι παράνομος, αλλά όπως ξέρουμε, πόλεμοι συμβαίνουν. Σε κάθε περίπτωση, ο Πρόεδρος Τραμπ έχει ήδη επικαλεστεί την άμυνα, για να αιτιολογήσει τον παρόντα πόλεμο, μάλιστα την προληπτική άμυνα, η οποία ως έννοια δεν αναγνωρίζεται στο Διεθνές Δίκαιο(10). Παρ’ όλα αυτά, μέσω της επίκλησης της άμυνας μπορεί με αυτόν τον τρόπο η Κυβέρνησή του να αποφύγει την επιβολή μιας υποχρέωσης λήξης του πολέμου από το Κογκρέσο.

Εν κατακλείδι, ο συγκεκριμένος πόλεμος που ξεκίνησε την 28η Φεβρουαρίου 2026 είναι απλώς ένα κεφάλαιο μιας μεγαλύτερης σύρραξης στην Μέση Ανατολή που ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2023. Οσημέραι το Ιράν έχει αποδυναμωθεί αρκετά, καθώς αφ’ ενός το συνεργατικό καθεστώς Άσαντ στη Συρία πλέον δεν υφίσταται με αποτέλεσμα να μην μπορούν να διέρχονται οι Ιρανοί από την Συρία για να τροφοδοτούν την Χεζμπολάχ με πολεμικό υλικό και έχει πάψει αυτή η προμηθευτική ροή, αφ’ ετέρου, έχει δεχτεί ένα πολύ μεγάλο πλήγμα η άλλη συνεργαζόμενη οργάνωση στην Γάζα, η Χαμάς. Συνάμα το Ιράν έχει απολέσει μεγάλο μέρος του πυραυλικού του οπλοστασίου, έχει επίσης χάσει την ιστορική του ηγεσία, η οποία ήταν πολύ έμπειρη και θα μπορούσε να χειριστεί τον πόλεμο καλύτερα, διερχόμενο γενικά, μια φάση αποδυνάμωσης. Σε κάθε περίπτωση, αν αποτύχουν οι διαπραγματεύσεις, η σύρραξη θα μπορούσε να συνεχιστεί· και μέλλει να δούμε με ποιο αποτέλεσμα.

 

*Ο Γεώργιος Τσουκαλάς είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω LL.M., D.E.S., απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (2003), με μεταπτυχιακές σπουδές στο Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο στο Πανεπιστήμιο του Νότινγχαμ (LL.M. in Public International Law, University of Nottingham, 2005), και στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λουβαίν (D.E.S. en Droit International et Européen, Université Catholique de Louvain, 2006). Το άρθρο δημοσιεύθηκε την 26η Απριλίου 2026.

 

1.    Afshon Ostovar, Vanguard of the Imam: Religion, Politics, and Iran's Revolutionary Guards, σελ. 210-225, Oxford University Press (2016).

2.    Ray Takeyh, The Guardians: The History of the Islamic Republic of Iran, σελ. 134-150 Oxford University Press (2011).

3.    John Hart Ely, War and Responsibility: Constitutional Lessons of Vietnam and Its Aftermath, σελ. 3-12, Princeton University Press (1993).

4.    Σύμφωνα με το Άρθρο 2 του Τομέα 2 του Συντάγματος των Η.Π.Α. ορίζεται ότι: «Παράγραφος 1: Στρατιωτικά, Διοικητικά ζητήματα και Απονομή Χάριτος. Ο Πρόεδρος είναι Αρχιστράτηγος του Στρατού και του Ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και της Πολιτοφυλακής των επιμέρους Πολιτειών, όταν αυτή καλείται στην ενεργό υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών· δύναται να ζητά την γραπτή γνώμη του επικεφαλής κάθε εκτελεστικού τμήματος επί οποιουδήποτε ζητήματος αφορά τα καθήκοντα των αντίστοιχων αξιωμάτων τους, και έχει την εξουσία να χορηγεί αναστολή εκτέλεσης ποινής και χάρη για αδικήματα κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, εξαιρουμένων των περιπτώσεων παραπομπής σε δίκη» (Clause 1: Military, Administrative, and Clemency. The President shall be Commander in Chief of the Army and Navy of the United States, and of the Militia of the several States, when called into the actual Service of the United States; he may require the Opinion, in writing, of the principal Officer in each of the executive Departments, upon any Subject relating to the Duties of their respective Offices, and he shall have Power to grant Reprieves and Pardons for Offences against the United States, except in Cases of Impeachment).

5.    Louis Fisher, Presidential War Power, σελ. 165-182, University Press of Kansas (2013).

6.    William G. Howell and Jon C. Pevehouse, While Dangers Gather: Congressional Checks on Presidential War Powers, σελ. 89-114, Princeton University Press (2007).

7.    Σύμφωνα με τον Τίτλο 50 και τα Άρθρα 1541-1544 του Κώδικα των Ηνωμένων Πολιτειών (United States Code, 50 U.S.C. §§ 1541–1548), σχετικά με τις Αρμοδιότητες του Πολέμου, με τις οποίες κωδικοποιείται το «Ψήφισμα του 1973 για τις Αρμοδιότητες του Πολέμου» (War Powers Resolution of 1973), ορίζεται ότι: «1541. Σκοπός και πολιτική. (α) Δήλωση του Κογκρέσου. Σκοπός του παρόντος κεφαλαίου είναι η εκπλήρωση της βούλησης των συντακτών του Συντάγματος των Ηνωμένων Πολιτειών και η διασφάλιση ότι η συλλογική κρίση τόσο του Κογκρέσου όσο και του Προέδρου θα εφαρμόζεται όσον αφορά την εμπλοκή των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών σε εχθροπραξίες —ή σε καταστάσεις όπου οι περιστάσεις καταδεικνύουν σαφώς επικείμενη εμπλοκή σε εχθροπραξίες— καθώς και τη συνέχιση της χρήσης των εν λόγω δυνάμεων σε εχθροπραξίες ή σε τέτοιες καταστάσεις. (β) Νομοθετική εξουσία του Κογκρέσου βάσει της ρήτρας περί «αναγκαίων και ενδεδειγμένων» μέτρων. Βάσει του Άρθρου Ι, Ενότητα 8, του Συντάγματος, προβλέπεται ρητά ότι το Κογκρέσο έχει την εξουσία να θεσπίζει όλους τους νόμους που είναι αναγκαίοι και ενδεδειγμένοι για την άσκηση όχι μόνο των δικών του εξουσιών, αλλά και όλων των άλλων εξουσιών που το Σύνταγμα αναθέτει στην Κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών ή σε οποιαδήποτε υπηρεσία ή αξιωματούχο αυτής. (γ) Εκτελεστική εξουσία του Προέδρου υπό την ιδιότητα του Αρχιστράτηγου· Περιορισμός. Οι συνταγματικές εξουσίες του Προέδρου, υπό την ιδιότητα του Αρχιστράτηγου, να εμπλέκει τις Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών σε εχθροπραξίες —ή σε καταστάσεις όπου οι περιστάσεις καταδεικνύουν σαφώς επικείμενη εμπλοκή σε εχθροπραξίες— ασκούνται μόνο κατόπιν: (1) κήρυξης πολέμου, (2) ειδικής νομοθετικής εξουσιοδότησης ή (3) κατάστασης εθνικής ανάγκης που προκύπτει από επίθεση κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, των εδαφών ή των κτήσεών τους, ή των ενόπλων δυνάμεών τους. 1542. Διαβούλευση· αρχικές και τακτικές διαβουλεύσεις. Ο Πρόεδρος, σε κάθε δυνατή περίπτωση, διαβουλεύεται με το Κογκρέσο προτού εμπλέξει τις Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών σε εχθροπραξίες ή σε καταστάσεις όπου οι περιστάσεις καταδεικνύουν σαφώς επικείμενη εμπλοκή σε εχθροπραξίες, και, μετά από κάθε τέτοια εμπλοκή, διαβουλεύεται τακτικά με το Κογκρέσο έως ότου οι Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών πάψουν να συμμετέχουν σε εχθροπραξίες ή αποσυρθούν από τις εν λόγω καταστάσεις. 1543. Υποχρέωση υποβολής αναφοράς. (α) Έγγραφη αναφορά· χρόνος υποβολής· περιστάσεις που καθιστούν αναγκαία την υποβολή· πληροφορίες που αναφέρονται. Ελλείψει κήρυξης πολέμου, σε κάθε περίπτωση κατά την οποία οι Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών εισάγονται—(1) σε εχθροπραξίες ή σε καταστάσεις όπου οι περιστάσεις καταδεικνύουν σαφώς επικείμενη εμπλοκή σε εχθροπραξίες· (2) στο έδαφος, τον εναέριο χώρο ή τα ύδατα ξένου κράτους, ενώ είναι εξοπλισμένες για μάχη, με εξαίρεση τις αναπτύξεις που αφορούν αποκλειστικά τον ανεφοδιασμό, την αντικατάσταση, την επισκευή ή την εκπαίδευση των εν λόγω δυνάμεων· ή (3) σε αριθμούς που αυξάνουν σημαντικά τις Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών που είναι εξοπλισμένες για μάχη και βρίσκονται ήδη σε ξένο κράτος· ο Πρόεδρος υποβάλλει εντός 48 ωρών στον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων και στον Προσωρινό Πρόεδρο της Γερουσίας έγγραφη αναφορά, στην οποία εκτίθενται—(Α) οι περιστάσεις που κατέστησαν αναγκαία την εισαγωγή των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών· (Β) η συνταγματική και νομοθετική εξουσιοδότηση βάσει της οποίας πραγματοποιήθηκε η εν λόγω εισαγωγή· και (Γ) η εκτιμώμενη έκταση και διάρκεια των εχθροπραξιών ή της εμπλοκής. (β) Άλλες πληροφορίες που αναφέρονται. Ο Πρόεδρος παρέχει κάθε άλλη πληροφορία που ενδέχεται να ζητήσει το Κογκρέσο κατά την άσκηση των συνταγματικών του αρμοδιοτήτων σχετικά με τη δέσμευση του Έθνους σε πόλεμο και τη χρήση των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών στο εξωτερικό. (γ) Περιοδικές αναφορές· υποχρέωση υποβολής ανά εξάμηνο. Οποτεδήποτε οι Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών εισάγονται σε εχθροπραξίες ή σε οποιαδήποτε κατάσταση περιγράφεται στην παράγραφο (α) του παρόντος άρθρου, ο Πρόεδρος, εφόσον οι εν λόγω ένοπλες δυνάμεις εξακολουθούν να συμμετέχουν στις εν λόγω εχθροπραξίες ή κατάσταση, υποβάλλει περιοδικά αναφορά στο Κογκρέσο σχετικά με την κατάσταση των εν λόγω εχθροπραξιών ή της κατάστασης, καθώς και σχετικά με την έκταση και τη διάρκεια αυτών, αλλά σε καμία περίπτωση δεν υποβάλλει αναφορά στο Κογκρέσο λιγότερο συχνά από μία φορά ανά εξάμηνο. 1543 (α). Έκθεση σχετικά με εχθροπραξίες στις οποίες εμπλέκονται οι Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών. (α) Γενικά. Το αργότερο εντός 48 ωρών από οποιοδήποτε περιστατικό κατά το οποίο οι Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών εμπλέκονται σε επίθεση ή εχθροπραξίες, είτε υπό επιθετική είτε υπό αμυντική ιδιότητα, ο Πρόεδρος διαβιβάζει στις αρμόδιες για θέματα άμυνας επιτροπές του Κογκρέσου, στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας και στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων έκθεση σχετικά με το περιστατικό, εκτός εάν ο Πρόεδρος—(1) αναφέρει άλλως το περιστατικό εντός 48 ωρών, σύμφωνα με το άρθρο 1543 του παρόντος τίτλου· ή (2) έχει κρίνει προ της επέλευσης του περιστατικού, και έχει προβεί σε σχετική αναφορά σύμφωνα με το άρθρο 1549 του παρόντος τίτλου, ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών που εμπλέκονται στο περιστατικό θα ενεργούσαν βάσει ειδικής νομοθετικής εξουσιοδότησης, κατά την έννοια του άρθρου 1544(β) του παρόντος τίτλου. (β) Στοιχεία που πρέπει να περιλαμβάνονται. Κάθε έκθεση που απαιτείται βάσει της παραγράφου (α) περιλαμβάνει—(1) την αρχή ή τις αρχές βάσει των οποίων ενεργούσαν οι Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τη στιγμή του περιστατικού· (2) την ημερομηνία, την τοποθεσία και τη διάρκεια του περιστατικού, καθώς και τα λοιπά εμπλεκόμενα μέρη· (3) περιγραφή των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών που εμπλέκονται στο περιστατικό και της αποστολής των εν λόγω Ενόπλων Δυνάμεων· (4) τον αριθμό των απωλειών μεταξύ των μαχητών και των αμάχων που προέκυψαν ως αποτέλεσμα του περιστατικού· και (5) κάθε άλλη πληροφορία που ο Πρόεδρος κρίνει σκόπιμη. 1544. Ενέργειες του Κογκρέσου. (α) Διαβίβαση έκθεσης και παραπομπή σε επιτροπές του Κογκρέσου· κοινό αίτημα για σύγκληση του Κογκρέσου. Κάθε έκθεση που υποβάλλεται δυνάμει του άρθρου 1543(a)(1) του παρόντος τίτλου διαβιβάζεται στον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων και στον Προσωρινό Πρόεδρο της Γερουσίας την ίδια ημερολογιακή ημέρα. Κάθε έκθεση που διαβιβάζεται κατ' αυτόν τον τρόπο παραπέμπεται στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων και στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας για τις δέουσες ενέργειες. Εάν, κατά τη στιγμή της διαβίβασης της έκθεσης, το Κογκρέσο έχει διακόψει τις εργασίες του επ' αόριστον (sine die) ή για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τριών ημερολογιακών ημερών, ο Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων και ο Προσωρινός Πρόεδρος της Γερουσίας, εφόσον το κρίνουν σκόπιμο (ή κατόπιν αιτήματος τουλάχιστον του 30 τοις εκατό των μελών των αντίστοιχων Σωμάτων τους), ζητούν από κοινού από τον Πρόεδρο να συγκαλέσει το Κογκρέσο προκειμένου να εξετάσει την έκθεση και να προβεί στις δέουσες ενέργειες δυνάμει του παρόντος άρθρου. (β) Τερματισμός της χρήσης των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών· εξαιρέσεις· περίοδος παράτασης. Εντός εξήκοντα ημερολογιακών ημερών από την υποβολή ή την ημερομηνία κατά την οποία απαιτείται η υποβολή έκθεσης δυνάμει του άρθρου 1543(a)(1) του παρόντος τίτλου —όποιο από τα δύο συμβεί νωρίτερα— ο Πρόεδρος τερματίζει κάθε χρήση των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών που αφορά η εν λόγω έκθεση (ή για την οποία απαιτούνταν η υποβολή έκθεσης), εκτός εάν το Κογκρέσο (1) έχει κηρύξει πόλεμο ή έχει θεσπίσει ειδική εξουσιοδότηση για τη συγκεκριμένη χρήση των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών, (2) έχει παρατείνει νομοθετικά την εν λόγω περίοδο των εξήντα ημερών ή (3) αδυνατεί αντικειμενικά να συνεδριάσει λόγω ένοπλης επίθεσης κατά των Ηνωμένων Πολιτειών. Η εν λόγω περίοδος των εξήντα ημερών παρατείνεται για διάστημα όχι μεγαλύτερο των τριάντα επιπλέον ημερών, εάν ο Πρόεδρος διαπιστώσει και βεβαιώσει εγγράφως προς το Κογκρέσο ότι επιτακτική στρατιωτική ανάγκη, που αφορά την ασφάλεια των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών, απαιτεί τη συνέχιση της χρήσης των εν λόγω ενόπλων δυνάμεων στο πλαίσιο της διαδικασίας για την άμεση απομάκρυνσή τους. (γ) Κοινό ψήφισμα για την απομάκρυνση των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών από τον Πρόεδρο. Κατά παρέκκλιση της παραγράφου (β), οποτεδήποτε οι Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών συμμετέχουν σε εχθροπραξίες εκτός της επικράτειας των Ηνωμένων Πολιτειών, των κτήσεων και των εδαφών τους, χωρίς κήρυξη πολέμου ή ειδική νομοθετική εξουσιοδότηση, οι δυνάμεις αυτές απομακρύνονται από τον Πρόεδρο, εάν το Κογκρέσο δώσει σχετική εντολή με κοινό ψήφισμα» (1541. Purpose and policy. (a) Congressional declaration. It is the purpose of this chapter to fulfill the intent of the framers of the Constitution of the United States and insure that the collective judgment of both the Congress and the President will apply to the introduction of United States Armed Forces into hostilities, or into situations where imminent involvement in hostilities is clearly indicated by the circumstances, and to the continued use of such forces in hostilities or in such situations. (b) Congressional legislative power under necessary and proper clause. Under article I, section 8, of the Constitution, it is specifically provided that the Congress shall have the power to make all laws necessary and proper for carrying into execution, not only its own powers but also all other powers vested by the Constitution in the Government of the United States, or in any department or officer thereof. (c) Presidential executive power as Commander-in-Chief; Limitation. The constitutional powers of the President as Commander-in-Chief to introduce United States Armed Forces into hostilities, or into situations where imminent involvement in hostilities is clearly indicated by the circumstances, are exercised only pursuant to (1) a declaration of war, (2) specific statutory authorization, or (3) a national emergency created by attack upon the United States, its territories or possessions, or its armed forces. 1542. Consultation; initial and regular consultations. The President in every possible instance shall consult with Congress before introducing United States Armed Forces into hostilities or into situations where imminent involvement in hostilities is clearly indicated by the circumstances, and after every such introduction shall consult regularly with the Congress until United States Armed Forces are no longer engaged in hostilities or have been removed from such situations. 1543. Reporting requirement. (a) Written report; time of submission; circumstances necessitating submission; information reported. In the absence of a declaration of war, in any case in which United States Armed Forces are introduced—(1) into hostilities or into situations where imminent involvement in hostilities is clearly indicated by the circumstances; (2) into the territory, airspace or waters of a foreign nation, while equipped for combat, except for deployments which relate solely to supply, replacement, repair, or training of such forces; or (3) in numbers which substantially enlarge United States Armed Forces equipped for combat already located in a foreign nation; the President shall submit within 48 hours to the Speaker of the House of Representatives and to the President pro tempore of the Senate a report, in writing, setting forth—(A) the circumstances necessitating the introduction of United States Armed Forces; (B) the constitutional and legislative authority under which such introduction took place; and (C) the estimated scope and duration of the hostilities or involvement. (b) Other information reported. The President shall provide such other information as the Congress may request in the fulfillment of its constitutional responsibilities with respect to committing the Nation to war and to the use of United States Armed Forces abroad. (c) Periodic reports; semiannual requirement. Whenever United States Armed Forces are introduced into hostilities or into any situation described in subsection (a) of this section, the President shall, so long as such armed forces continue to be engaged in such hostilities or situation, report to the Congress periodically on the status of such hostilities or situation as well as on the scope and duration of such hostilities or situation, but in no event shall he report to the Congress less often than once every six months. 1543 (a). Report on hostilities involving United States Armed Forces. (a) In general. Not later than 48 hours after any incident in which the United States Armed Forces are involved in an attack or hostilities, whether in an offensive or defensive capacity, the President shall transmit to the congressional defense committees, the Committee on Foreign Relations of the Senate, and the Committee on Foreign Affairs of the House of Representatives a report on the incident, unless the President—(1) otherwise reports the incident within 48 hours pursuant to section 1543 of this title; or (2) has determined prior to the incident, and so reported pursuant to section 1549 of this title, that the United States Armed Forces involved in the incident would be operating under specific statutory authorization within the meaning of section 1544(b) of this title. (b) Matters to be included. Each report required by subsection (a) shall include—(1) the authority or authorities under which the United States Armed Forces were operating when the incident occurred; (2) the date, location, and duration of the incident and the other parties involved; (3) a description of the United States Armed Forces involved in the incident and the mission of such Armed Forces; (4) the numbers of any combatant casualties and civilian casualties that occurred as a result of the incident; And (5) any other information the President determines appropriate. 1544. Congressional action. (a) Transmittal of report and referral to Congressional committees; joint request for convening Congress. Each report submitted pursuant to section 1543(a)(1) of this title shall be transmitted to the Speaker of the House of Representatives and to the President pro tempore of the Senate on the same calendar day. Each report so transmitted shall be referred to the Committee on Foreign Affairs of the House of Representatives and to the Committee on Foreign Relations of the Senate for appropriate action. If, when the report is transmitted, the Congress has adjourned sine die or has adjourned for any period in excess of three calendar days, the Speaker of the House of Representatives and the President pro tempore of the Senate, if they deem it advisable (or if petitioned by at least 30 percent of the membership of their respective Houses) shall jointly request the President to convene Congress in order that it may consider the report and take appropriate action pursuant to this section. (b) Termination of use of United States Armed Forces; exceptions; extension period. Within sixty calendar days after a report is submitted or is required to be submitted pursuant to section 1543(a)(1) of this title, whichever is earlier, the President shall terminate any use of United States Armed Forces with respect to which such report was submitted (or required to be submitted), unless the Congress (1) has declared war or has enacted a specific authorization for such use of United States Armed Forces, (2) has extended by law such sixty-day period, or (3) is physically unable to meet as a result of an armed attack upon the United States. Such sixty-day period shall be extended for not more than an additional thirty days if the President determines and certifies to the Congress in writing that unavoidable military necessity respecting the safety of United States Armed Forces requires the continued use of such armed forces in the course of bringing about a prompt removal of such forces. (c) Concurrent resolution for removal by President of United States Armed Forces. Notwithstanding subsection (b), at any time that United States Armed Forces are engaged in hostilities outside the territory of the United States, its possessions and territories without a declaration of war or specific statutory authorization, such forces shall be removed by the President if the Congress so directs by concurrent resolution).

8.    Eileen Burgin, «Where's the Consultation? The War Powers Resolution and Libya», σελ. 175-190, The University of New Hampshire Law Review 12, αρ. 2 (2014).

9.    Ιδέ Άρθρο 2(4) και Άρθρο 51 του Χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα όρια της νόμιμης άμυνας.

10. Για την κριτική ανάλυση της προληπτικής άμυνας (preemptive self-defense), ιδέ Christine Gray, International Law and the Use of Force, σελ. 120-135, Oxford University Press (2018).